Om de juiste studiekeuze te maken moet je je goed voorbereiden. Je moet weten wat jouw wensen zijn en wat de verschillende opleidingen te bieden hebben.
Studiekeuzeproces
Doorloop eerst stapsgewijs het studiekeuzeproces. In acht stappen kun je zien hoe je valkuilen bij je studiekeuze kunt omzeilen. Dit garandeert (nog) niet in alle gevallen een goede keuze maar zorgt er wel voor dat je geen belangrijke zaken over het hoofd ziet.
Stap 1: verkenning van je situatie
Vraag je af wat je huidige situatie is. Hoe wil je van hieruit verder? Wat heb je al ondernomen? (Nog) niet weten wat je wilt kan stress opleveren. Houd je hoofd koel als je een keuze moet maken. Accepteer dat je in een onzekere fase zit. Een snelle keuze kan op korte termijn stress wegnemen, maar op lange termijn veel meer ellende veroorzaken.
Tip Neem de tijd. Besteed aandacht aan je studiekeuze. Dit betekent niet dat je er de hele dag mee bezig moet zijn. Reserveer er een aantal uren per week voor om je er helemaal op te richten.
Stap 2: verkenning van je doelen en wensen
Vraag je af wat je doelen zijn. Hoe kun je die bereiken? Is een opleiding het middel om je doel te bereiken? Welke eisen en wensen heb je bij de opleiding? Zet dit voor jezelf op een rijtje.
Tip: Stel een lijstje op met criteria waaraan een opleiding moet voldoen. Denk bijvoorbeeld aan inhoud, onderwerpen, lesvormen, niveau, loopbaanmogelijkheden, sfeer en locatie. Als je al met een studie bent begonnen is het vaak gemakkelijker om vast te stellen wat belangrijk voor je is.
Stap 3: Verkenning van je capaciteiten
Een havo- of vwo-diploma geeft een indruk van je studiecapaciteiten. Maar er zijn nog veel meer kwaliteiten die bij studeren (en bij het uitoefenen van een beroep) een rol spelen. Wat zijn je sterke eigenschappen? En je zwakke? Praat er eens over met mensen in je omgeving. Als je wilt, kun je je ook laten testen. Voor studenten aan de HU en UU kan dat bij het Centrum Studiekeuze.
Stap 4: Verkenning van je interesse
Waar loop je warm voor? Wat doe je graag? Waar praat je over, lees je over, kijk je naar op internet of op televisie? Als hulpmiddel om je belangstelling in kaart te brengen kun je ook een interessetest maken. Die zijn op internet te vinden, maar voor een kwalitatief goede en objectieve test kun je terecht bij het Centrum Studiekeuze.
Stap 5: verkenning van de studiemogelijkheden … en van alternatieven
Folders, gidsen, internet, voorlichtingsdagen, een dagje studeren, praten met een student…er zijn allerlei manieren om meer te weten te komen over de grote hoeveelheid opleidingen in Nederland. Een kijkje nemen bij de instelling of opleiding zegt vaak veel, in elk geval over de sfeer. Als je nog meer informatie wilt, schroom dan niet contact op te nemen met de opleiding om meer te weten te komen. Een decaan of studieadviseur kan veel van je vragen beantwoorden.
Tip: Je kunt bij het Centrum Studiekeuze terecht om de voorlichtingsbrochures en studiegidsen in te zien van alle opleidingen in het Hoger Onderwijs in Nederland. Er zijn daar ook handige naslagwerken die alle opleidingen op een rijtje zetten, ingedeeld naar sector. Ook voor een kwalitatieve vergelijking tussen studies zijn er gidsen ter inzage.
Kijk eventueel ook naar alternatieven. Als je (nu) niet wilt studeren, wat dan? Wil je een leuke bijbaan, zinvol vrijwilligerswerk of een tijdje naar het buitenland? De studentenpagina geeft je tips en adressen. Ervaring heeft uitgewezen dat het niet slecht is voor je studie als je er een jaartje tussenuit gaat. Wel is het in begin weer even wennen om in een studieritme te komen.
Stap 6: Vergelijken van de opleidingen
Bij stap 2 heb je een lijstje opgesteld met criteria waaraan een opleiding moet voldoen. Toets nu de opleidingen die passen bij jouw doelen, capaciteiten, interesse(s) en andere wensen. Zorg altijd dat je meerdere studies grondig bekijkt, want met slechts één alternatief word je vaak minder kritisch. Iets wat je heel erg aanspreekt bij een bepaalde studie, kan ook weer een nieuw criterium opleveren.
Tip: Toets je bevindingen
Bespreek je overwegingen met mensen uit je omgeving. Het is niet de bedoeling dat zij vertellen wat je moet gaan studeren, maar dat ze je helpen de zaken helder op een rijtje te krijgen. Heb je geen dingen over het hoofd gezien? Een buitenstaander kijkt er vaak wat frisser tegenaan.
Stap 7: Kiezen
Als je weet wat je zoekt en je hebt passende mogelijkheden gevonden, dan kun je gaan afwegen. Zorg dat je alle informatie hebt die nodig is om te kunnen beslissen. Zet van een aantal opties de kenmerken, de voor- en nadelen op een rij. Probeer vervolgens je prioriteiten aan te brengen. Welke studie komt op de eerste plaats? En waarom? Heb je zin in de gekozen studie? Blijf je twijfelen? Dan kun je de beslissing ook uitstellen of bekijken of een jaar iets anders doen een beter idee zou zijn. Mogelijk zijn er daarna weer nieuwe inzichten die je verder kunnen helpen.
Stap 8: Uitvoeren
Denk na over de uitvoering van je besluit. Wat is er nodig om het tot een succes te maken? Welke hindernissen zou je kunnen tegenkomen? Bedenk hoe je deze kunt wegnemen.
Als je merkt dat je niet tot de uitvoering komt, dan is de keuze misschien toch niet goed geweest. Begin nog ‘ns opnieuw; dat kan zijn met stap 1 maar misschien kun je ook bij een latere stap insteken.